Mensen met een migratieachtergrond hebben vaak wat doorstaan om hier te kunnen zijn: hier zitten zowel skills als kwetsbaarheden achter. Ga er niet te snel vanuit dat mensen met een migratieachtergrond psychisch niet klaar zijn voor werk, of een trauma gelijk staat aan ‘niet functioneren’. Observeer en toets af of je observaties kloppen. Laat de werkzoekende dit zelf mee aangeven. Werk brengt voor sommigen extra druk, maar voor anderen net structuur, afleiding, integratie, of/en zinvol bezig zijn. In de opleiding ‘een CV-narrative maken met de oplympic tool’ krijg je enkele tools en oefeningen aangereikt om dit boven water te krijgen.

Ze wijzen vaak op een cultuurverschil of een psychosociale nood. Ga hierover in gesprek en bespreek wat de werkzoekende nodig heeft om hiermee te kunnen omgaan.

Onderstaande kenmerken kunnen voorkomen wanneer de werkzoekende stress ervaart. Herken je één of meerdere signalen bij de werkzoekende? Praat erover en vraag hem hoe hij ermee omgaat. Verwijs door naar professionele hulp wanneer hij geen copingstrategie heeft en de stress al lange tijd aanwezig is.

Iemand die veel heeft meegemaakt? Deze brochure maakt de drempel kleiner om het gesprek aan te gaan. De brochure is in 7 talen beschikbaar via deze link.

In het thuisland van werkzoekenden met migratieachtergrond bestaan er vaak geen diensten en instellingen die ondersteunen. Ze kennen en gebruiken hier daardoor diensten en hulpmiddelen onvoldoende om randvoorwaarden op te lossen, hoewel deze randvoorwaarden invloed hebben op het gaan werken of werkprestaties. Denk aan gebruik van openbaar vervoer, huisvesting, psychische problemen, kinderopvang, gezinsgeweld, opvoeding van kinderen, juridische hulp, administratieve verplichtingen, … Reik info over diensten aan en verwijs hen door of ga met hen mee. Leer hen apps kennen, en oefen deze in met hen bv. bus/treinroosters, de sociale kaart.

Je ziet meer mogelijke noden dan wat in een gesprek naar boven zou komen. Hoe zit het met kinderen en kinderopvang. Het huishouden organiseren? Steunt de partner wel of niet? Zijn papieren in orde? Hoe zijn de woonomstandigheden? Allemaal aanknopingspunten voor verdere gesprekken.

Ze hebben vaak een klein of ontbrekend netwerk. Ondersteun hen om hun netwerk uit te breiden bv. via de sociale kaart, maar ook via buren, vrijwilligerswerk, een mentor of vrijwillige buddy uit de buurt, … Laat hen zelf initiatief nemen om anderen aan te spreken, en help hen hierbij over de drempel van taal en cultuur.

• • Gebruik de sociale kaart of maak een eigen sociale kaart om diensten en organisaties uit de welzijns- en gezondheidssector in de regio te leren kennen. Zo kan je de werkzoekende gepast doorverwijzen.
  • Heb je een juridische vraag rond het verblijfsstatuut of werkstatuut van jouw kandidaat? Ook jij kan als coach met deze vragen terecht bij het Agentschap Integratie en Inburgering.
  • Zit jouw werkzoekende in een inburgeringstraject? Zijn begeleider van Agentschap integratie en inburgering helpt hem dan ook rond randvoorwaarden tot werk. Verwijs hem door of schakel deze begeleider in.

nieuwkomers gedragen zich op een aantal vlakken anders dan we in België gewoon zijn. Elke cultuur interpreteert gedragingen verschillend. In de voorbereidende fase kan je alternatieve spelvormen inzetten om interculturele verschillen zichtbaar en bespreekbaar te maken. Rafa rafa, intercultural games, cultural calling cards, en out of the box zijn er hier enkele van, verkrijgbaar bij de Aanstokerij of uitleenbaar bij het educatief centrum. Afhankelijk van de werkgever en mentaliteit in het team, kan bij of na opstart ook op de werkvloer met het team gedaan worden.

Informeer hen ook over waarom bepaald gedrag op de arbeidsmarkt vaak als negatief ervaren wordt en welke mindset op de arbeidsmarkt heerst. Check ook in welke mate hij kan omgaan met of zich kan aanpassen aan die andere mindset, of hierover gepast in dialoog kan gaan. Enkele belangrijke verschillen met invloed op de werkvloer zijn:

• • In de Westerse individualistische cultuur staan initiatief nemen, een eigen mening zeggen, kritisch nadenken en grenzen stellen voorop. In groepsgerichte culturen staan respect voor hiërarchie en dus niet tegenspreken, orders volgen, en loyaal zijn voorop. ‘Nee zeggen’ of actief inbreng doen is dus niet gewoonlijk voor mensen uit groepsgerichte culturen, maar ‘ja zeggen’ en ‘respect voor hiërarchie’ wordt daardoor hier geassocieerd met onbetrouwbaar, onverantwoordelijk, niet betrokken, niet meedenkend en/of afwachtend.
  • In de Westerse individualistische cultuur staat ‘jezelf zijn’ en ‘tolerantie voor elk individu’ voorop. In groepsgerichte culturen staat het ‘behoren tot de groep’ en ‘doen wat hoort’ voorop. Afwijken van gekende waarden en normen is iets waar mensen uit groepsgerichte culturen dus vaak minder ervaren in zijn. Deze vasthoudendheid wordt daardoor hier vaak geassocieerd met het moeizaam kunnen omgaan met het anders zijn van collega’s/klanten (man, vrouw, ongelovigen, andere nationaliteiten, geaardheid, …)
  • In de Westerse individualistische staan zelfreflectie, eigen groei en leren van je fouten voorop. Groepsgerichte culturen stellen het ‘groter geheel’ en niet de groei van het individu voorop. Zelfreflectie en kunnen omgaan met fouten is iets waar mensen uit groepsgerichte culturen vaak minder ervaren in zijn, wat hier vaak geassocieerd wordt met ongemotiveerd om te groeien, ondoordacht, onvoorbereid, niet ambitieus, en het weigeren van verantwoordelijkheid te nemen voor fouten.

Zo zijn fietsen of bromfietsen soms ‘not done’ omdat dit voor ‘armen’ is. Besteed voldoende aandacht aan deze cultuurverschillen. Bespreek hun perceptie en beleving, en informeer hen over de perceptie in België bv. Fietsen is gezond en milieubewust en heeft net wel status.

Vergeet niet dat je als coach ook in een machtspositie zit. Zo vermijd je meteen ja/nee antwoorden. Vraag niet ‘Kan je om 7u op het werk zijn?’ maar ‘Om hoe laat kan je ten vroegste op het werk zijn?’ Check dan of het antwoord past binnen een specifieke vacature. Geef aan waarom een vroeger startuur belangrijk is en ga in op mogelijkheden om vroeger te starten. Blijkt dit niet mogelijk? Verruim dan naar andere jobdoelen.

Geef hem de opdracht om te observeren: “Wat doen anderen?” “Wat is hiervan vreemd voor jou?” Laat hem dit bespreken met jou. Geef de tip mee om dit later ook op de werkvloer te doen en dit dan te bespreken met de jobcoach, m/peter, mentor, vertrouwenspersoon of leidinggevende.

Een Engelstalige toolkit sollicitatietraining voor hoogopgeleide nieuwkomers vind je bij het ESFProject Nimap. Hierin zitten ook tips rond integratie op de werkvloer verweven.

Unia kan u informeren over en begeleiden in wat wel en niet wettelijk is.